Weto prezydenta: co dalej z ustawą

Co prezydent może zrobić z ustawą?

Po rozpatrzeniu ustawy przez Senat Marszałek Sejmu przedstawia ją prezydentowi. Ten ma 21 dni (7 dni przy ustawie pilnej) i trzy możliwości (art. 122 Konstytucji):

• podpisać ustawę i zarządzić jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw;
• skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego, żeby zbadał zgodność z Konstytucją;
• zawetować, czyli zwrócić Sejmowi z umotywowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie.

Weta nie można połączyć z wnioskiem do Trybunału: prezydent wybiera jedną drogę. Ustawy budżetowej zawetować nie może (art. 224 Konstytucji).

Jak Sejm może odrzucić weto?

Sejm głosuje nad ponownym uchwaleniem ustawy w niezmienionym brzmieniu. Potrzeba 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Poprawek nie można zgłaszać. Jeśli Sejm zbierze większość, prezydent podpisuje ustawę w ciągu 7 dni i nie może już skierować jej do Trybunału przed podpisaniem.

Przykład: 27 marca 2026 r. Sejm głosował nad ponownym uchwaleniem zawetowanej nowelizacji Kodeksu postępowania karnego (posiedzenie 54, głosowanie 27). Za było 244 posłów, przeciw 180, a 16 się wstrzymało. Przy 440 głosujących próg wynosił 264 głosy, więc ustawa upadła. Jak liczy się takie progi, wyjaśnia poradnik Jak sprawdzić, jak głosował poseł w Sejmie.

Ile ustaw zawetowano w 10. kadencji?

Dla porównania w tym samym czasie do Dziennika Ustaw trafiło 487 ustaw, a 10 ustaw prezydent skierował do Trybunału Konstytucyjnego przed podpisaniem. Każde głosowanie nad ponownym uchwaleniem zawetowanej ustawy kończyło się wynikiem „nie uchwalona ponownie”.

Co weto oznacza dla firmy, która czekała na ustawę?

• Przepisy nie wchodzą w życie. Obowiązuje dotychczasowy stan prawny, także wtedy, gdy ustawa miała wdrożyć prawo unijne.
• Wpis „uchwalono” zostaje. W danych Sejmu projekt nadal ma oznaczenie, że Sejm go uchwalił. O losie ustawy mówi dopiero etap „Wniosek Prezydenta (weto)”.
• Temat zwykle wraca. Zmiana może wrócić tylko jako nowy projekt z nowym numerem druku. Ustawa o rynku kryptoaktywów była uchwalana i wetowana trzy razy: jako druk 1424, 2064 i 2529.